Modem, ev ağınızın hem giriş kapısı hem de trafik polisidir. Buna rağmen çoğu kullanıcı modem seçimi yaparken yalnızca iki veriye bakar: fiyat ve kutunun üzerindeki "Mbps" sayısı. Oysa aynı fiyat aralığındaki iki cihaz arasında kapsama alanı, eşzamanlı cihaz kapasitesi ve gecikme davranışı bakımından ciddi farklar oluşabilir. Aşağıda, teknik terimleri sade tutarak hangi özelliğin gerçekte ne işe yaradığını ve hangi durumda para harcamaya değdiğini karşılaştırmalı olarak inceleyeceğiz.
Başlamadan önce bir kavram netleşmeli: piyasada "modem" diye satılan cihazların büyük kısmı aslında modem, yönlendirici (router) ve kablosuz erişim noktasının tek kasada birleşmiş halidir. İkisi arasındaki işlev farkını ayrı bir yazıda ayrıntılandırdık; burada bu birleşik cihazı kastediyoruz.
Ürün sayfalarındaki uzun özellik listesinin yalnızca birkaç kalemi günlük deneyiminizi belirler. Sıralamayı etki büyüklüğüne göre yapmak mantıklıdır: önce bağlantı uyumluluğu, sonra kablosuz standardı, en son donanım gücü.
Yanlış cihaz alan kullanıcıların en sık yaptığı hata buradadır. Altyapınız fiberse DSL girişi olan bir modem hiçbir işe yaramaz; bakır hattınız varsa fiber terminali (ONT) takamazsınız.
Kararı vermeden önce mevcut hattınızın türünü sağlayıcınızın müşteri panelinden doğrulamak, iade sürecinden çok daha hızlıdır.
WiFi standartları teorik tepe hızlarıyla anılır, ancak bu değerlere ev ortamında ulaşılmaz. Standartların pratikte getirdiği asıl kazanç, aynı anda bağlı cihazları daha verimli sıraya dizmesidir.
| Standart | Kullanılan bantlar | Teorik tepe hız | Kime uygun |
|---|---|---|---|
| WiFi 4 (802.11n) | 2.4 GHz | 600 Mbps'e kadar | Yalnızca çok temel kullanım; artık önerilmez |
| WiFi 5 (802.11ac) | 2.4 + 5 GHz | Birkaç Gbps | 1-2 kişilik ev, 100 Mbps altı hatlar |
| WiFi 6 (802.11ax) | 2.4 + 5 GHz | 9.6 Gbps'e kadar | Kalabalık ev, 15+ cihaz, 200 Mbps üstü hatlar |
Bantların karakteri de farklıdır: 2.4 GHz duvarları daha iyi geçer ama yavaş ve kalabalıktır; 5 GHz hızlıdır ama menzili kısadır. Bu nedenle çift bantlı bir cihaz, tek bantlı olandan neredeyse her senaryoda daha iyi sonuç verir. Yerleşim ve kanal ayarlarıyla elde edilebilecek ek kazançları kablosuz hız iyileştirme rehberinde adım adım ele alıyoruz.
Kutuda yazmayan ama fark yaratan kısım budur. Zayıf işlemcili bir modem, indirme hızını karşılasa bile onlarca eşzamanlı bağlantı altında gecikmeyi (ping) yükseltir; torrent, video konferans ve oyun aynı anda çalıştığında tıkanma yaşanır. Pratik ölçütler:
En pahalı model her zaman en doğru seçim değildir. Karar, üç değişkenin kesişiminde netleşir: hattınızın hızı, evin fiziksel yapısı ve bağlı cihaz sayısı.
Tek katlı, 80-90 m² bir dairede orta seviye çift bantlı bir cihaz genellikle yeterlidir. İki kat, betonarme duvar veya 120 m² üzeri planlarda ise tek modemle her odaya eşit sinyal götürmek fiziksel olarak zordur; burada mesh sistem veya ek erişim noktası, daha pahalı tek