Bir modem kutusunun üzerindeki "WiFi 6" etiketi, pazarlama dilinde genellikle tek bir cümleyle özetlenir: "daha hızlı". Oysa iki standart arasındaki asıl değişim, tek bir cihazın indirme hızından çok, aynı anda kaç cihazın verimli şekilde konuşabildiği ile ilgili. WiFi 6 WiFi 5 fark başlığını doğru anlamak için önce rakamlara, sonra bu rakamların ev ortamında ne kadarının gerçekleştiğine bakmak gerekiyor.
Kısa isimlerin arkasındaki teknik kodlar şöyle: WiFi 5 = 802.11ac, WiFi 6 = 802.11ax. WiFi Alliance'ın numaralandırma sistemi, tam da bu karmaşayı azaltmak için getirildi.
Aşağıdaki tablo, iki standardın belgelenmiş özelliklerini yan yana koyuyor. Buradaki hız değerleri teorik tavan değerlerdir; yani tüm anten akışlarının, en geniş kanalın ve ideal sinyal kalitesinin bir arada bulunduğu laboratuvar koşullarını varsayar.
| Özellik | WiFi 5 (802.11ac) | WiFi 6 (802.11ax) |
|---|---|---|
| Teorik toplam tavan hız | ~6,9 Gbps | ~9,6 Gbps |
| Çalıştığı bantlar | Yalnızca 5 GHz | 2,4 GHz + 5 GHz |
| Modülasyon | 256-QAM | 1024-QAM |
| MU-MIMO | Sadece indirme, 4 akış | İndirme + yükleme, 8 akış |
| OFDMA | Yok | Var |
| Güç tasarrufu (TWT) | Yok | Var |
| Sertifikasyonda güvenlik | WPA2 | WPA3 zorunlu |
WiFi 5'te bir kanal, belirli bir anda tek bir cihaza tahsis edilir. Telefonunuz 200 baytlık bir bildirim paketi gönderse bile, o zaman diliminin tamamını kullanır ve sıra bir sonraki cihaza geçer. OFDMA (Orthogonal Frequency Division Multiple Access) bu kanalı "kaynak birimlerine" bölerek aynı iletim penceresinde birden çok cihaza yer açar. Analojisi net: WiFi 5 her seferinde tek bir müşteri için kalkan bir kamyon, WiFi 6 ise aynı sefere birden fazla küçük paketi yerleştiren bir kargo aracı.
Bu, tek cihazlı testlerde neredeyse hiç görünmeyen ama 15-20 cihazın bağlı olduğu bir evde gecikmeyi ve jitter'ı belirgin şekilde düşüren bir kazançtır. Bağlantı kalitesini ölçmek için ping ve jitter değerlerine bakmayı bilen bir okuyucu, farkı hız testi sonucundan çok bu metriklerde görür.
Modülasyon, radyo sinyalinin her "sembolünde" kaç bit taşıdığını belirler. 256-QAM sembol başına 8 bit, 1024-QAM ise 10 bit taşır; bu da yaklaşık %25 daha yüksek veri yoğunluğu anlamına gelir. Ancak bu yoğunluğun bedeli var: 1024-QAM, gürültüye karşı çok daha hassastır. Modeme uzak bir odada, duvar arkasında bu modülasyon devreye girmez, cihaz daha düşük seviyelere iner. Yani %25'lik kazanç sinyalin güçlü olduğu yerlerde geçerlidir.
WiFi 5 yalnızca 5 GHz'de çalışır; 2,4 GHz bağlantıları eski WiFi 4 mantığıyla yürür. WiFi 6 ise iki bandı da kapsar. Bu, duvar geçme kabiliyeti yüksek olan 2,4 GHz'in de OFDMA ve 1024-QAM gibi iyileştirmelerden faydalanması demektir. Evin uzak köşesindeki cihazlar için pratik etkisi, tavan hız rakamlarından daha anlamlıdır.
Tek bir dizüstü bilgisayarla yapılan ölçümde WiFi 6, WiFi 5'e göre kayda değer bir sıçrama göstermeyebilir; özellikle internet aboneliğiniz 100 Mbps ise darboğaz zaten kablosuz ağ değildir. Fark, senaryo şu hale geldiğinde ortaya çıkar: iki 4K yayın, bir video görüşmesi, bir çevrimiçi oyun, altı akıllı ev sensörü ve buluta yedekleme yapan bir telefon. WiFi 5'te bu cihazlar sıraya girer; WiFi 6'da kanal paylaşımı sayesinde bekleme süresi kısalır. Bulut üzerinden dosya senkronizasyonu gibi arka planda sürekli çalışan işler, bu ortamda diğer cihazları daha az rahatsız eder